BUNTY FEUDAŁÓW, RUCH KYRDŻAŁY
kazusyKonkretnej realizacji reform stanęły na przeszkodzie zarówno wypadki wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Selim TO nie miał tak silnej władzy, aby narzucić swą wolę na wpół samodzielnym rządcom prowincji, przeciwnie, jego reformy stały się sygnałem do dalszych posunięć odśrodkowych, separatystycznych. Wśród rządców na czoło „zbuntowanych\" wysunął się Pazvandoglu w Widyniu, Ali Pasza w Epirze i Cezzar w Syrii. Nie było sprawą przypadku, że te wielkie bunty feudalne wybuchły na kresach imperium, na terenach zamieszkałych przeważnie przez nieturecka ludność, wiązały się one bowiem z kryzysem ogólnym, a jednym z jego powodów była właśnie mozaika narodowościowa państwa. Bunty te były więc również produktem tego samego kryzysu, wobec którego Selim III zmuszony był dążyć do przeprowadzenia reform.
Jak już wspominaliśmy, jednym ze zbuntowanych feudałów był Pazandoglu, który zręcznie wykorzystał panujące wśród janczarów niezadowolenie z reform Selima III. Głosząc opozycję wobec centralistycznych projektów sułtana, hasło obrony starych przywilejów, zdołał opanować w r. 1794 twierdzę Widyń, gdzie rządził jako samodzielny pasza. Ale jednocześnie nie omieszkał głosić się zarówno obrońcą wiary i tradycji, jak i trybunem prostych łudzi oraz nawiązywał stosunki z przedstawicielami Republiki Francuskiej, którzy podziwiali jego demokratyzm i prostotę, udzielał opieki uchodźcom polskim z „legionów\" wołoskich, zręcznie wykorzystywał sprzeczności panujące wśród rozmaitych warstw feudalnych, uchodził za obrońcę interesów ludowych w walce przeciw autokra-tyzraowi Stambułu, za obrońcę praw miejscowych przeciw stolicy, a wiec za obrońcę ludności miejscowej, nawet serbskiej czy bułgarskiej, przeciw jej ciemiężycielom i prześladowcom.
kuchenki
